بر طبق تحقیقات صورت گرفته بر روی موشها و انسانها، استرس و اضطرابهای مزمن به وجود آمده از طریق موقعیتهای طاقتفرسا، مانند همهگیری کورونا، نه تنها بر سلامت روان تاثیرات منفی دارد، بلکه اثرات مخرب طولانی مدت بر روی ترکیب اسپرم مردان داشته که خود این مطلب بر نسلهای آینده تاثیرات منفی باقی میگذارد.
بر طبق تحقیقات صورت گرفته بر روی موشها و انسانها، استرس و اضطرابهای مزمن به وجود آمده از طریق موقعیتهای طاقتفرسا، مانند همهگیری کورونا، نه تنها بر سلامت روان تاثیرات منفی دارد، بلکه اثرات مخرب طولانی مدت بر روی ترکیب اسپرم مردان داشته که خود این مطلب بر نسلهای آینده تاثیرات منفی باقی میگذارد.
دکتر تریسی بیل، مدیر مرکز تحقیقات اپیژنتیک رشد و سلامت مغز کودکان در دانشگاه پزشکی مریلند میگوید: " دلایل بسیاری وجود دارد که نشان میدهد کاهش اضطراب و استرس بسیار مفید است، علیالخصوص با توجه به شرایط فعلی که سطح استرس به صورتی مزمنی افزایش پیدا کرده و تا ماههای آینده نیز به همین صورت باقی میماند."
" مدیریت بهینه استرس نه تنها باعث بهبود وضعیت سلامت روانی و دیگر مشکلات ناشی از استرس میشود، بلکه، اثرات باقی مانده از این مطلب بر روی سیستم تولید مثل که میتواند نسل های بعدی را نیز درگیر کند، را به شکل ویژهای کاهش میدهد."
این مطالعات در مجله Nature Communicationsبه عنوان مکانیزم زیستی در رابطه با چگونگی تجربه استرس توسط پدران و رابطه آن با رشد مغزی جنین در رحم مادر منتشر شده است.
استرسهای والدین به شکل ویژهای میتواند به جنین از طریق تغییراتی که در وزیکولهای خارجسلولی صورت گرفته و این تغییرات منجر به تغییرهایی در اسپرمها میشود، منتقل خواهد شد. وزیکولهای خارجسلولی اجزای بسیار کوچکی از غشائ سلولی هستند که پروتئینها، چربیها و اسیدنوکلئیکها را بین سلولها انتقال میدهند. این اجزاء در حین تولید مثل به مقدار بسیار زیادی تولید شده و نقش بسیار مهم و حیاتی در بلوغ اسپرمها بازی میکنند.
به منظور انجام این آزمایش، دانشمندان وزیکولهای خارجسلولی موشها را بعد از ترشح هورمون کورتیکوسترون که مربوط به استرس است، بررسی کردند. بعد از این بررسی مشخص شد که وزیکولهای خارجسلولی این موشها از نظر اندازه کلی، میزان پروتئین و محتویات RNA دچار تغییرات بسیار زیادی شده بود.
زمانی که اسپرمها در حین دوران باروری سلول، در معرض این وزیکولهای خارجسلولیِ به قول معرف "استرس کشیده" قرار گرفتند، جنینهای به وجود آمده از این اسپرمها تغییرات شدیدی در الگوی شکلگیری و رشد مغز اتفاق افتاده بود، همچنین زمانی که این جنینها به دنیا آمده و به سنین بالاتری رسیدند، واکنشهای کاملا متفاوتی نسبت به موشهای معمولی در مقابل استرس از خود نشان میدادند.
برای بررسی مشابهت این مطلب بین موشها و انسان، محققین از اسپرم دانشجویان دانشگاه پنسیلوانیا هر 6 ماه یکبار استفاده کردند. دانشجویانی که اسپرم را اهدا میکردند، پرسشنامهای را پر کردند که نشان دهنده میزان استرس در ماههای قبل از اهدا بود.
نتایج نشان داد که دانشجویانی که در طی ماههای منتهی به اهدای اسپرم، استرسهای شدیدی را تجربه کرده بودند، دچار تغییرات بسیار شدیدی در محتویات RNA اسپرمشان شده بودند، در حالیکه دانشجویانی که چنین تجربه تغییر شدید سطح استرسی نداشتند، تغییرات بسیار جزئی در اسپرم خود داشتند. اطلاعات به دست آمده از این طریق نشان داد که واکنش انسان بسیار شبیه به واکنشی است که موشها از خود نشان دادند.
دکتر بیل میگوید: "مطالعات ما نشان میدهد که شیوه رشد مغز نوزادانی که پدرانشان تجربه برخورد با استرسهای مزمن قبل از لقاح را داشتهاند، با نوزادانی که پدرانشان چنین تجربهای نداشتهاند، کاملا متفاوت است، ولی آنچه هنوز مشخص نیست این است که این تغییرات چه معنی میتواند داشته باشد."
" آیا این استرسهای مزمن و طولانی مدت ریسک مشکلات مربوط به سلامت روان، نوزادان را افزایش خواهد داد و یا اینکه تجربه استرس و مدیریت بهینه آن میتواند باعث افزایش تابآوری نوزادان در مقابل استرس شود؟ مطلبی است که هنوز برای ما در این مرحله مشخص نشده، ولی اهمیت ادامه این تحقیقات را به خوبی نشان میدهد."
یافتههای تیم تحقیقاتی نشان میدهد که این تغییرات در سیستم تولید مثل مردان، حداقل یک ماه پس از کاهش روبروی با استرس و بازگشتن زندگی به حالت عادی، اتفاق میافتد. دکتر بیل در این رابطه میگوید: " به نظر میرسد که بدن بعد از تجربه استرس خود را با سطح جدیدی از استرس انطباق میدهد.که به این وضعیت، وضعیت فیزیولوژیکی پس از استرس یا الوتاسیس میگویند."
علی رغم اینکه در این تحقیقات از مداخلات مربوط به کاهش استرس و تاثیری که این عمل بر ترکیبات اسپرم دارد، استفاده نشده است، ولی دکتر بیل که مشغول کاهش استرس ناشی از بیماری کورورنا است، معتقد است، تمامی عادتهای مربوط به سبک زندگی که برای مغز خوب و مفید هستند، برای سیستم تولید مثل نیز مفید و مناسب هستند.
دکتر جاشوا گوردون مدیر موسسه ملی سلامت روان در رابطه با چگونگی کنار آمدن با ویروس کورونا میگوید: "بسیار مهم است که بدانیم فاصلهگذاری اجتماعی به معنی انزوای اجتماعی نبوده، و این موضوع با توجه به تکنولوژیهای مدرنی که در حال حاضر در اختیار داریم، کاملا قابل مشاهده است."
ارتباط داشتن با دوستان و کسانی که دوستشان داریم، از طریق تکنولوژیهای اینترنتی و یا حتی به وسیله یک تماس تلفنی ساده، به ما کمک میکند تا در طی روزهای پر استرس پیش رو روابط خود را مستحکم و پابرجا، حفظ کنیم، اگر چه که مسیری بسیار سخت در پیش رو داریم."
منبع: University of Maryland School of Medicine