اگر روابط بدی داشته باشیم یا هیچ رابطهای نداشته باشیم، نیازهایمان برآورده نشده و احساس ناراحتی خواهیم کرد. متاسفانه کسانی که ازهفت عادت مخرب استفاده میکنند، روابط خود را نابود میکنند (گلسر، ۱۹۹۹). جایگزین کردن عادتهای مخرب با نگرش و زبانی که به شما در برقراری ارتباط با افراد کمک کند اصلیترین کار برای بهبود روابط و ارضای موثر نیازهای ما است. به همین دلیل بررسی این عادتها بخش مهمی از تئوری انتخاب برای آموزش و یادگیری است.
هفت عادت مخرب
قبل از توضیح در مورد تمرین، میبایست دلیل طراحی این تمرین را برایتان توضیح دهم. باتوجه به شغلم به عنوان استاد دانشگاه در آموزش مشاوره به دانشجویان، تقریباً همیشه این را میشنوم که از تئوری انتخاب چیزی نشنیدهاند و آنچه من در کلاس درس ارائه میدهم معمولا اولین برخورد آنها با این تئوری است. از آنجا که معمولاً فقط یک جلسه از کلاس را صرف آموزش تئوری انتخاب میکنم، هدفم انتقال نظریات گلسر به صورتی موثر و کاربردی به دانشجویان است. بر اساس تجربهام دریافتم که صحبت یک جلسهای برای انتقال دقیق و درست این مفاهیم کافی نبوده و تنها راهی که میتوان این مفاهیم را به شکلی کاربردی به آنها آموخت این است که این آموزشها را به زندگی خود آنها گره بزنیم. این تمرین به دانشجویان کمک میکند تا بتوانند این کار را انجام دهند.
با اینکه من این تمرین را برای تدریس تئوری انتخاب به دانشجویان طراحی کردهام، ولی میتواند در هرجایی برای افراد و تحت شرایط بسیار مختلفی مورد استفاده قرار گیرد.
حال بیایید به محتویات تمرین بپردازیم – عادتها. چرا روی عادت ها تمرکز کنیم؟ انسان پنج نیاز اساسی دارد - بقا ، عشق / تعلق ، آزادی ، قدرت و سرگرمی (گلسر، ۲۰۰۵). برای ارضای مؤثر نیازها و احساس شادمانی بیشتر، به روابط خوب با سایر انسانها نیازمندیم (گلسر ، ۲۰۰۳). در غیر اینصورت اگر روابط بدی داشته باشیم یا هیچ رابطهای نداشته باشیم، نیازهایمان برآورده نشده و احساس ناراحتی خواهیم کرد. متاسفانه کسانی که ازهفت عادت مخرب استفاده میکنند، روابط خود را نابود میکنند (گلسر، ۱۹۹۹). جایگزین کردن عادتهای مخرب با نگرش و زبانی که به شما در برقراری ارتباط با افراد کمک کند اصلیترین کار برای بهبود روابط و ارضای موثر نیازهای ما است. به همین دلیل بررسی این عادتها بخش مهمی از تئوری انتخاب برای آموزش و یادگیری است.
در طول این تمرین، مربیان معمولا در هر لحظه روی یک عادتِ خاص تمرکز میکنند. آنها یک تعریف ساده از یک عادت مخرب ارائه کرده و کارآموزان آن تعریف را تکرار کرده و سپس با مثالهایی از زندگی واقعی، موقعیتهایی را بازسازی میکنند که در آن موقعیتها خودشان یا دیگران یکی از عادتهای مخرب را بکار بردهاند.
دقیقا همین تمرین را میتوانید برای آموزش هفت عادت موثر هم استفاده کنید. فقط کافی است تا تعاریف هفت رفتار موثر قرارداده و همین سؤالات را بپرسید. برای اینکه بتوانید تشخیص دهید که تا کجای تمرین پیش رفتهاید، کنار هر کدام از مراحل یک تیک بزنید.
تمرین: هفت عادت زبانی مخرب
دستورالعمل: گروه ۳ نفره تشکیل دهید. هر یک از گروهها با حذف ناظر میتوانند تمرین را به صورت گروهی دو نفره انجام دهد.
- مربی: سئوالات را به کارآموزان بگویید. پاسخ کارآموزان را روی یک برگه بنویسید. برای دریافت بازخورد، پاسخهایی را که نوشتید ،به مربی خود انتقال کنید.
- کارآموز: به هر سئوال پاسخ دهید. اولین چیزی که به ذهنتان میرسد را بگویید. وقت کمی صرف فکر کردن درباره آن بکنید.
- ناظر: هر وقت که مربی و کارآموز یک مرحله از تمرین را کامل کردند، روی جدول تیک بزنید. جدول را به محض اتمام هر مرحله چک کنید. اگر مراحل را دنبال نمیکنند ، آنها را اصلاح کنید.
مدرس در اتاق قدم میزند و به گروهها، در حال انجام تمرین سر میزند.
این برگه را به مدرس تحویل دهید.
|
نام کارآموز نام مربی نام ناظر
|
سرزنش
شما این کار را کرده اید و به همین دلیل آدم بدی هستید.
یاد وقتی بیافتید که یک نفر شما را سرزنش کرده است
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
یاد وقتی بیافتید که کسی را سرزنش کرده اید
- چه گفتید؟
- به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
پاداش دادن به منظور کنترل
تلاش برای مجاب کردن افراد به انجام دادن یا ندادن کاری با وعده دادن جایزه.
به زمانی فکر کنید که شخصی برای کنترل شما ، قول جایزه یا پاداش داده است .
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
به زمانی فکر کنید که به کسی پاداش داده اید تا او را کنترل کنید
- چه گفتید؟
- به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
شکایت
حرف زدن از احساس نا امیدی یا نا رضایتی از کسی یا چیزی.
به زمانی فکر کنید که کسی از شما شکایت کرده است
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
به زمانی فکر کنید که شما از کسی شکایت کرده اید.
- چه گفتید؟
- به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
انتقاد
تصمیم گیری در مورد بد بودن کسی یا چیزی و باز گوی آن
به زمانی فکر کنید که شخصی از شما انتقاد کرده است.
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
زمانی را که از کسی انتقاد کرده اید، وصف کنید
- چه گفتید؟
- به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
غر زدن
تلاش مکرر برای وادار کردن کسی برای انجام کاری
به زمانی فکر کنید که کسی به شما غر زده است
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
زمانی را به یاد بیاورید که شما به کسی غر زده اید
- چه گفتید؟
- به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
تنبیه
تحمیل عمدی ضرر به دیگری.
به وقتی فکر کنید که کسی شما را تنبیه کرده است
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
یاد وقتی بیافتید که شما کسی را تنبیه کردهاید
به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
تهدید
یا کاری که من میگویم را انجام میدهی یا فلان بلا را سرت میاورم
یاد وقتی بیافتید که کسی شما را رو تهدید کرده است
- چه گفته است ؟
- به آنچه گفت، چه می توانست بگوید تا شما را به هم نزدیکتر کند؟
یاد زمانی بیافتید که کسی را تهدید کرده اید
- چه گفتید؟
- به جای آن، چه میتوانستید بگویید كه باعث نزدیكتر شدن شما میشد؟
|
[کپی برداری و نقل تمام یا قسمتی از این مطلب به هر شکل (از جمله برای همه نشریه ها، وبلاگ ها و سایت های اینترنتی) بدون ذکر دقیق کلمات “منبع: سایت انتخاب بهتر” ممنوع است و شامل پیگیرد قضایی می شود]