واکنشهای احساسی ما به اتفاقهای مختلف به اندازهای که خودمان منحصر به فرد هستیم، متفاوت و منحصر به فرد هستند، چون این واکنشها از سرعت واکنش نسبت به یک احساس تا مدت زمان بازگشت به حالت آرامش، تحت تأثیر گذشته و حساسیتهای مربوط با یادآورهای آن قرار میگیرند. با این وجود، یک مسیر مشترک و مشخص برای مدیریت بهتر احساسات وجود دارد.
مقدمهای برای درک و پذیرش دنیای احساسی خود
نکات کلیدی:
- چالشهای سلامت روان معمولا شامل الگوهای احساسات شدید است که منجر به اجتناب و خودقضاوتی میشود.
- میتوانیم یاد بگیریم که با شفقت به احساسات خود (از جمله افکار، حسهای بدنی و رفتارها) توجه کنیم.
- احساسات راهنماهایی هستند که کمک میکنند تا بفهمیم چه چیزی برایمان ارزشمند یا مطلوب است و ما را برای عمل کردن در راستای چیزهایی که برایمان مهم هستند آماده میکنند.
آیا تا به حال احساس کردهاید که احساساتتان در حال نابو د کردن زندگیتان هستند؟ چه این احساس ناامیدی باشد، نگرانی باشد یا احساسها ناخوشایند مربوط به خاطرات آسیبزای گذشته، در هرصورت، گاهی تجربیات احساسیمان، برایمان مثل مشکلی به نظر میرسند که باید حلشان کنیم تا زندگی رضایتبخشی داشته باشیم. ولی سئوال این است که آیا ممکن است رفاه و آسایشمان به جای فرار یا اجتناب کردن از احساساتمان، در بررسی آنها با کنجکاوی و شفقت باشد؟
زمانی که کودک بودم، اطرافیانم بابت "احساساتی شدن" یا "اجازه دادن به احساسات برای دخالت در امور زندگیشان" عذرخواهی میکردند. شما هم مثل من ممکن است احساساتتان را مشکلاتی ببینید که باید از سر راه برشان دارید. قطعاً وقتی درگیر احساسات بزرگ و شدیدی هستیم، برایمان درست فکر کردن و انجام دادن کارهای ارزشمند سخت و دشوار است و به همین دلیل به طور غریزی، ممکن است بخواهیم از این احساسات شدید دوری کنیم. به شکلهای مختلفی ممکن است از احساسهایمان دوری کنیم و یکی از رایجترین روشها این است که به شکل قضاوت سختگیرانه از خود به دلیل واکنشهای احساسی و اجتناب از موقعیتهایی که احساسات قوی را برمیانگیزند، بروز کند. اما هم تحقیقات و هم تجربه نشان میدهد که این کار فقط و فقط باعث سختتر مدیریت کردن احساسها میشود. این چرخه که شامل تجربه احساسات قوی، خودقضاوتی و اجتناب است، در مشکلات مختلف روانی مثل اختلالات خلقی و اضطرابی، PTSD، و مشکلات رفتاری مثل OCD و ADHD به صورت مشترک به چشم میخورد.
واکنشهای احساسی ما به اتفاقهای مختلف به اندازهای که خودمان منحصر به فرد هستیم، متفاوت و منحصر به فرد هستند، چون این واکنشها از سرعت واکنش نسبت به یک احساس تا مدت زمان بازگشت به حالت آرامش، تحت تأثیر گذشته و حساسیتهای مربوط با یادآورهای آن قرار میگیرند. با این وجود، یک مسیر مشترک و مشخص برای مدیریت بهتر احساسات وجود دارد. این سفر با یک قدم به ظاهر متناقض شروع میشود: پذیرفتن و رویارویی با با کنجکاوی و شفقت با احساسات، و یادگیری کار با افکار، رفتارها و حسهای بدنی که احساسات را تشکیل میدهند.
رابطه فعلی خودتان با احساساتتان را در نظر بگیرید. کدام احساسات را قبول نمیکنید یا قضاوت میکنید؟ چه زمانی خود را بابت احساس خاصی سرزنش کردهاید و لایههایی از رنج را به تجربهتان اضافه کردهاید؟ شناخت چگونگی واکنش دادن نسبت به احساسات، اولین قدم در تغییر رابطه با آنهاست.
احساسات، حتی آنهایی که از نظرمان منفی هستند، هدیههای ارزشمندی با خود دارند. احساسها میگویند چه چیزی برایمان مهم است، و برای قدم برداشتن در راستای چیزهایی که برایمان مهم هستند کمکمان میکنند و از طرفی کمک میکنند تا جهان را بهتر درک کنیم. به عنوان مثال، خشم میتواند نشاندهنده تخطی از یک ارزش باشد و ما را به این سمت سوق دهد تا از چیزی که دوست داریم محافظت کنیم. احساس گناه ممکن است نشان دهد که باید جبران کنیم، در حالی که ترس از خطرات احتمالی آگاهمان میکند و ما را به دنبال ایمنی میفرستد.
- در هفته گذشته چه زمانی احساسات به عنوان راهنمای مفیدی برایتان عمل کردهاند؟
- آیا میتوانید در احساساتی که معمولاً برایتان چالشبرانگیز و ناخوشایند هستند، هدیههایی را شناسایی کنید؟
لحظهای آرام بنشینید و به یکی از تجربه احساسی اخیر فکر کنید. بدون قضاوت، احساس، محرکهایش و پیامهایی که آن احساس برایتان دارد را مشاهده کنید. این احساس چه چیزی درباره آنچه برایتان ارزشمند است، میترسید یا دوست دارید به آن برسید میگوید؟ چه افکاری همراه با این احساس در سرتان دارید؟ چه حسهای بدنی را تجربه میکنید؟ چه رفتارهایی همراه با این احساس دوست دارید انجام دهید؟
پذیرفتن احساسات با شجاعت، کنجکاوی و شفقت، درهای زندگی غنیتر و پرارتباطتر را به رویمان باز میکند. وقتی همسفر احساسهایتان میشود، یادتان باشد هر احساسی، هر چقدر هم سخت و طاقتفرسا باشد باز هم حامل پیامی است که ارزش شنیدن دارد. در رواندرمانی، میتوانید ابزارهایی برای مدیریت هر بخش از یک احساس—افکار، حسهای بدنی و رفتارها—به دست آورید و به احساستان به شکلی پاسخ دهید که با ارزشهایتان همسو باشد.
لینک مقاله:
https://www.psychologytoday.com/intl/blog/threshold/202410/navigating-overwhelming-emotions