تصور کنید در حالیکه مشغول زندگی معمولتان هستید، یک روز ناگهان یاد خاطره آسیبزای تلخ گذشتهتان میافتید. به همان محلی که برایتان آن اتفاق تلخ و آسیبزا رخ داده است میروید و در حالیکه بارها و بارها این مسیر را قبلا رفتهاید و تمام احساسهای ناخوشایند مربوط به آن اتفاق را بارها تجربه کردهاید، باز هم همچنان احساس خشم و ترس درونتان شکل میگیرد.
با خودتان فکر میکنید، مگر درمان اختلال استرس پس از سانحهام تمام نشد و علائمی که در آن زمان تجربه میکردم بهتر نشد؟ پس چرا دوباره علائم مشابه را تجربه میکنم؟
اگر درگیر اختلال استرس پس از سانحه باشید، ممکن است درمان ماجرای این اختلال را برایتان به پایان نرساند. در اینصورت، حتی با پشت سر گذاشتن موفقیتآمیز مراحل درمان، باز هم گاهی ممکن است علائم باقیماندهای از این اختلال را تجربه کنید. ولی امید همچنان باقیست.
تصور کنید در حالیکه مشغول زندگی معمولتان هستید، یک روز ناگهان یاد خاطره آسیبزای تلخ گذشتهتان میافتید. به همان محلی که برایتان آن اتفاق تلخ و آسیبزا رخ داده است میروید و در حالیکه بارها و بارها این مسیر را قبلا رفتهاید و تمام احساسهای ناخوشایند مربوط به آن اتفاق را بارها تجربه کردهاید، باز هم همچنان احساس خشم و ترس درونتان شکل میگیرد.
با خودتان فکر میکنید، مگر درمان اختلال استرس پس از سانحهام تمام نشد و علائمی که در آن زمان تجربه میکردم بهتر نشد؟ پس چرا دوباره علائم مشابه را تجربه میکنم؟
اختلال استرس پس از سانحه مجموعهای از شرایط پیچیده است و علائم مربوط به آن به سادگی مثل یک چراغ، خاموش و یا روشن نمیشوند. بازگشتن به شرایط طبیعی قبل از اختلال استرس پس از سانحه، تدریجی و به مرور زمان خواهد بود، حتی اگر درمان این اختلال را با موفقیت به پایان رسانده باشید. در حقیقت برخی از افرادی که درگیر اختلال استرس پس از سانحه میشوند، علائم باقیماندهای از این اختلال را همچنان پس از درمان تجربه میکنند.
اگر این موضوع در موردتان صدق میکند، بدانید تنها نیستید و روشهای زیادی برای کمک کردن وجود دارند.
علائم باقیمانده چه هستند؟
پژوهشگران هنوز هم در مورد علائم باقیمانده اختلال استرس پس از سانحه اطلاعات دقیقی ندارند، چون بیشتر حجم پژوهشی روی این اختلال در مورد علائم فعال و روشهای درمانی آن انجام شده است.
ولی یک موضوع مشخص است: علائم باقیمانده این اختلال با علائم فاز فعال آن که عبارت از پریشانی، گذشتهنماها، کابوسها، و خاطرات ناخوشایند در مورد اتفاق آسیبزا هستند، متفاوت است.
علائم باقیمانده میتوانند تدریجیتر باشند ولی همچنان مثل علادم فعال در تمام طول زندگی روزمره فرد حضور داشته باشند. این علائم حتی پس از درمان اختلال استرس پس از سانحه - ماهها و یا حتی سالها بعد – به صورتی مبهم وجود داشته باشند.
در پژوهشی در همین زمینه مشخص شد که تقریبا چیزی حدود 59% از کسانی که درمان شده بودند، علائم زیر سطح استانهای از علائم فعال اختلال را تجربه میکردند. در حقیقت این افراد علیرغم اینکه علائم را به شدت قبل تجربه نمیکردند، ولی هنوز هم به سطح اولیه کارکردشان قبل از اتفاق آسیبزا و به شرایط کاملا عادی برنگشته بودند.
در پژوهشهای مشابهی از هر 3 نفر یک نفر بعد از درمان همچنان علائمی از اختلال که از نظر بالینی قابل توجه بود را گزارش کرده بودند که یعنی همچنان میتوانستند از گزینه درمان استفاده کنند تا شرایط بهتری داشته باشند.
چرا چنین اتفاقی میافتد؟
برای درک اثر طولانی مدت اختلال استرس پس از سانحه روی بدن، باید به این موضوع که وقتی فرد گذشتهنمایی را تجربه میکند، نگاهی بیاندازیم.
زمانیکه متوجه خطری میشوید، سیستم لیمبیک وارد مدار میشود و بدنتان وارد وضعیت جنگ و گریز میشود. در این حالت هورمونهای استرس، از جمله کورتیزول وارد گردش خونتان میشود تا آماده رویارویی با خطر، چه واقعی و چه ذهنی، شوید. اگر این موضوع در دفعات مختلف و پشت سر هم اتفاق بیافتد، عملا وضعیتی تحت عنوان گوشبهزنگی اتفاق میافتد.
در طولانی مدت، گوش به زنگی باعث میشود تا مغز تغییرات گسترده و پایداری به خصوص در منطقه بادامه که مخصوص تنظیم هیجان است و در هیپوکامپ که مربوط به یادگیری، پردازش و تمرکز و حافظه است، کند.
حتی پس از درمان اختلال استرس پس از سانحه اثرات تورمی و اکسایشی استرس روی مغز به این راحتیها از بین نمیرود.
چه کسانی احتمالا بیشتر درگیر علائم باقیماندهای میشوند؟
تمام افرادی که درمان اختلال استرس پس از سانحه را در پیش میگیرند، علائم باقیماندهای را تجربه نمیکنند. برای اینکه فردی علائم باقیماندهای تجربه کند، چندین عامل دیگر هم به صورت زمینهای باید داشته باشد تا به احتمال بیشتری این علائم را تجربه کند. این عوامل عبارتند از:
- خدمت سربازی
- محیطهای با استرس بالا
- کمبود یا فقدان شبکه حمایتی
- سوء مصرف مواد و اعتیاد
- قطع کردن نیمهکاره درمان
افرادی که تقریبا همیشه در معرض اتفاقهای آسیبزای احتمالی سر کارشان قرار دارند – مثل آتشنشانها، خط مقدم رسیدگی به بحرانها، و افسران پلیس – به احتمال بیشتری علائم باقیماندهای را تجربه میکنند.
لینک مقاله:
https://psychcentral.com/lib/post-traumatic-stress-disorder-residual-symptoms